درحال بارگذاری...
Empty cart

محصولی در سبدخرید وجود ندارد

جهت معامله یعنی چه

جهت معامله یکی از شرایط اساسی صحت معامله است. قانون گذار ایرانی نخستین بار، در ماده 190 قانون مدنی، از واژه “جهت معامله” استفاده کرده است. همان طور که می دانید ماده 190 قانون مدنی یکی از مفاد اصلی برای تنظیم هر قراردادی به حساب می آید. مقنن در بند 4 این ماده به ذکر “مشروعیت جهت” معامله پرداخته است. اما سوال اساسی این است که منظور از جهت معامله چیست؟به عبارت دیگر جهت معامله در عالم علم حقوق از چه معنایی برخودار است؟ آیا جهت معامله در قرارداد امری الزامی است؟ در این قرارداد به مفهوم جهت معامله در انعقاد قرارداد می پردازیم. جهت معامله یعنی چه

جهت معامله یعنی چه؟

منظور از جهت معامله، انگیزه و و غرض برای انعقاد معامله است. فرض کنید الف اتومبیلی را از ب خریداری می کند تا با آن در شرکت اسنپ فعالیت کند. در این مثال می توان گفت، “فعالیت در شرکت اسنپ” به عنوان جهت معامله الف و ب می تواند باشد. جهت معامله یعنی چه

نکته: جهت معامله امری شخصی است. چه اینکه هر کسی از انعقاد معامله انگیزه و هدف خاصی را دنبال می کند که ممکن است با غرض دیگری از انعقاد قرارداد متفاوت باشد. بنابراین، جهت معامله که همان انگیزه و هدف برای انعقاد معامله است از یک قرارداد به قرارداد دیگر متفاوت است. چرا که انسان ها انگیزه های مختلفی برای انعقاد قرارداد دارند. فردی ممکن است خانه ای را به قصد سکونت در آن و بهره بردای از منافع آن خریداری کند. حال آنکه شخص دیگر ممکن است خانه را به قصد دایر کردن مرکز فساد و اشاعه فحشا خریداری نماید. یا ممکن است فردی اتومبیلی را به قصد استفاده و بهره برداری از آن معامله کند. اما شخص دیگر اتومبیل را به منظور کار کردن در شرکت اسنپ بخرد. از این روست که می گوییم، جهت معامله امری شخصی است نه نوعی. جهت معامله یعنی چه

ماده 190 قانون مدنی چه می گوید؟جهت معامله یعنی چه

در ماده 190 قانون مدنی شرایط اساسی برای صحت معامله بیان شده است. این ماده چنین مقرر می کند:

برای صحت هر معامله شرایط ذیل اساسی است:
۱) قصد طرفین و رضای آنها
۲) اهلیت طرفین
۳) موضوع معین که مورد معامله باشد
۴) مشروعیت جهت معامله

قانون گذار در بند 4 این ماده مشروعیت جهت معامله را ذکر می کند. به این معنا که جهت معامله باید حتما امر مشروعی باشد. اگر انگیزه طرفین از انعقاد یک معامله نامشروع باشد معامله باطل است. جهت معامله یعنی چه

اما سوالی که پیش می آید این است که آیا لازم است جهت معامله در قرارداد تصریح شود؟

همانطور که گفتیم، جهت معامله، امری شخصی است. بنابراین لازم نیست که در معامله تصریح شود. اما چنانچه طرفین تصمیم بگیرند که جهت معامله را ذکر نمایند، حتما باید مشروع باشد. فرض کنید الف خانه خود را به ب می فروشد و ب جهت و انگیزه خود از خرید خانه را دایر کردن مرکز فساد بیان می کند. در این صورت چنین معامله باطل است. ماده 217 قانون مدنی چنین مقرر می کند:جهت معامله یعنی چه

در معامله لازم نیست که جهت آن تصریح شود ولی اگر تصریح شده باشد باید مشروع باشد و الا معامله باطل است.

پس:جهت معامله یعنی چه

اگر جهت معامله در قرارداد ذکر نشود؛ ولی نامشروع باشد، قرارداد صحیح است. اما گاهی اوقات از ظواهر پیداست که معامله برای چه منظوری منعقد شده است. فرض کنید فردی که در یک منطقه در تهیه مشروبات شهرت دارد، به میوه فروش محل مراجعه می کند و مقدار زیادی انگور از او خریداری می کند. در اینجا هر چند جهت معامله تصریح نشده است؛ اما پبداست که غرض فرد از خرید انگور تهیه شراب است.

معامله به قصد فرار از دین باطل است؟جهت معامله یعنی چه

برای درک نتیجه معامله به قصد فرار از دین باید دو فرض را از یکدیگر تفکیک نماییم:

اول- معامله صوری به قصد فرار از دین:

چنین معامله ای باطل است. چرا که معامله صوری است. یعنی قصد واقعی برای انعقاد آن وجود ندارد. به موجب ماده 190 قانون مدنی قصد برای انعقاد معامله ضروری است. پس در جایی که معامله صوری است و قصدی برای انعقاد آن وجود ندارد، معامله باطل است.

ماده 218 قانون مدنی چنین بیان می کند:جهت معامله یعنی چه

هر گاه معلوم شود که معامله با قصد فرار از دین به‌طور صوری انجام شده آن معامله باطل است.

دوم- معامله به قصد فرار از دین به طور واقعی:

اگر معامله ای به قصد فرار از دین باشد، اما قصد برای انعقاد معامله وجود داشته باشد، در این صورت معامله بین طرفین صحیح و میان طلبکاران غیر نافذ است.

ماده 21 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب سال 94 مقرر می کند:جهت معامله یعنی چه

انتقال مال به دیگری به هر نحو به وسیله مدیون با انگیزه فرار از ادای دین به نحوی که باقیمانده اموال برای پرداخت دیون کافی نباشد، موجب حبس تعزیری یا جزای نقدی درجه شش یا جزای نقدی معادل نصف محکومٌ به یا هر دو مجازات می شود و در صورتی که منتقلٌ الیه نیز با علم به موضوع اقدام کرده باشد در حکم شریک جرم است. در این صورت عین آن مال و در صورت تلف یا انتقال، مثل یا قیمت آن از اموال انتقال گیرنده به عنوان جریمه اخذ و محکوم ٌبه از محل آن استیفا خواهد شد.

همچنین ماده 218 مکرر قانون مدنی امتیازی را برای طلبکاران در نظر می گیرد:

هر گاه طلبکار به دادگاه دادخواست داده دلائل اقامه نماید که مدیون برای فرار از دین قصد فروش اموال خود را دارد، دادگاه می تواند قرار توقیف اموال وی را به میزان بدهی او صادر نماید که در این صورت بدون اجازه دادگاه حق فروش اموال را نخواهد داشت.

اما طلبکار چه دلایلی می تواند ارائه نماید؟جهت معامله یعنی چه

تجربه وکلای موسسه ترنم عدالت، نشان می دهد، در معاملات به قصد فرار از دین نکته مهم توجه به تاریخ معاملات است. به این معنا که معمولا بدهکار پس از صدور حکم بر علیه او، اقدام به فروش اموال خود می کند. همچنین، در معاملات به قصد فرار از دین (اعم از صوری و واقعی)، فرد اموال خود را به یکی از نزدیکان خود می فروشد. بنابراین، از رابطه و نسبت میان دو نفر و تاریخ انعقاد معامله می توان به صوری بودن یا نبودن آن به قصد فرار از دین پی برد.

نتیجه گیری مقاله

منظور از جهت معامله، انگیزه و غرض برای انعقاد معامله است. انگیزه انعقاد معامله امری کاملا شخصی است و از یک قرارداد به قرارداد دیگر متفاوت است. مثلا انگیزه یک فرد از خرید خانه سکونت در آن است. در حالی که انگیزه فرد دیگر سرمایه گذاری است. به هر رو، تصریح انگیزه در معاملات لازم نیست. اما اگر طرفین تمایل دارند که غرض و هدف اصلی از انعقاد معامله را بیان کنند، این انگیزه باید مشروع باشد. والاّ معامله باطل است. همچنین اگر قرارداد به طور صوری و به قصد فرار از دین باشد نیز باطل است. اما اگر معامله به قصد فرار از دین به طور واقعی منعقد شود، آن قرارداد نسبت به طرفین صحیح است. اما در مقابل طلبکاران غیر نافذ است. جهت معامله یعنی چه

برای دریافت وقت و مشاوره حضوری و تلفنی به صفحه درخواست مشاوره مراجعه کنید. 

جهت معامله یعنی چه

 

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. قسمتهای مورد نیاز علامت گذاری شده اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .

بالا